ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )

425

مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )

هو منجى الغريق هادى الحيارى * فبه اللّه كم أغاث و أنجد مسجد الراية الشريفة هذا * للذى شاده قصور تشيد و يوم التمام ارّخه البرى * ببيت يفوق درا منضد ياله مشهد بهى تسامى * قد بناه سليم بك وجدد سال 1265 ه . همچنين لوح ديگرى بر روى قبرى كه در اين مسجد قرار دارد ديده مىشود كه اين دو بيت بر روى آن نوشته شده است : قف على أبوابنا فى كلّ ضيق * و اطلب الحاجات و ابشر بالمنى فحمانا ملجأ للطالبين * و بنا تجلى الكروب و العنا ديگر از افرادى كه مسجد حضرت حمزه را بنا كرده‌اند مادر خليفه ناصر عباسى در سال 590 ه . است . شاهين الجمالى به دستور قايتباى نيز سمت مغرب مسجد را توسعه داد و در آن چاه و آبريزگاهى در سال 893 ه . بساخت . در شمال مسجد ، آرامگاه شهداى احد قرار دارد كه بر دروازهء آن بر روى سنگى سال 275 ه . كه تاريخ ساختمان آن به شمار مىآيد ، نقش بسته است . در نزديكى قبور شهدا چشمهء آبى است به نام « عين الثنايا » كه آب گوارايى داشته و با چند پله بدان مىتوان دست يافت . بر روى اين چشمه گنبدى قرار دارد كه آن را در عكس صفحهء 426 مىتوان ديد و در عكس ، همچنين در حالى كه زنان كاروان محمل پيرامون آن ايستاده‌اند ، سربازان كاروان به همراه شيخ محمد تخه راهنماى آثار و محمود رياض فرمانده سربازان و افسرى ديگر در ميان آنان ديده مىشوند . اين گنبد بر روى جايى است كه گفته مىشود دندان پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در جنگ احد در اين محل شكسته شد . البته اين گفته مبناى تاريخى ندارد ليكن در ميان مردم مدينه مشهور است . در اين محل ، مصلاى كوچكى به ابعاد چهار متر در سه متر نيز وجود دارد كه گفته مىشود حضرت حمزه به هنگام جنگ در اين مكان مورد اصابت قرار گرفته است كه اين گفته نيز از نظر تاريخى به اثبات نرسيده است . ميان اين مصلا و محلى كه حمزه بر روى